Uticaj državnih institucija na digitalnu transformaciju malih i srednjih preduzeća (MSP-a)
Kako državne institucije utiču na digitalnu transformaciju preduzeća (MSP-a)? Mala i srednja preduzeća (MSP) čine značajan udio evropske ekonomije, predstavljajući više od 99% svih preduzeća. Ipak, kako se ubrzavaju digitalna i zelena tranzicija, mnoga MSP-a se suočavaju sa izazovima koji onemogućavaju njihovu potrebu za prilagođavanjem. Nacionalne strategije i mjere podrške preduzećima ključne su za prevazilaženje ovih prepreka, podstičući pametan i održiv rast.
Ovaj članak istražuje inicijative na državnom nivou u svrhu podrške MSP-ima, lekcije iz uspješnih evropskih zemalja i izazove sa kojima se institucije suočavaju pri sprovođenju regulatornih mjera podrške.
Zašto je nacionalna podrška MSP-ima važna?
MSP-a su ključni aspekt ekonomske otpornosti, inovacije i zapošljavanja. Međutim, izazovi sa kojima se suočavaju – od regulatornih pritisaka do ograničenog pristupa finansijama i ljudskim resursima – dodatno se pogoršavaju u eri digitalne i zelene tranzicije. Svakako, državne institucije mogu igrati ključnu ulogu u podršci MSP-ima kroz:
- Pružanje finansijske podrške: Besprovratnih sredstava, poreskih olakšica, kredita prilagođenim projektima zelene i digitalne transformacije.
- Unapređenje okvira: Pojednostavljenje procesa kako bi se smanjila administrativna opterećenja i povećala konkurentnost na tržištu.
- Podsticanje inovacija: Kreiranje programa za podsticanje istraživanja, razvoja i digitalne primjene.
- Unapređenje vještina i obuke: Omogućavanje pristupa programima za prekvalifikaciju i unapređenje vještina, posebno za digitalne kompetencije.
Nacionalne inicijative – Uspješne priče
Kroz nekoliko narednih primjera, možemo da vidimo mjere podrške za tranformaciju MSP-a.
Grčka – Odvaja oko 20% sredstava iz svog fonda za oporavak i otpornost (RRF) podršci MSP-ima. Ključne inicijative uključuju:
- Poreske olakšice za zelene i digitalne investicije u materijalnu i nematerijalnu imovinu, koje direktno podstiču ulaganja u moderne digitalne tehnologije.
- Reforme za smanjenje administrativnih opterećenja, sa obzirom na to da se 85% grčkih preduzeća suočava sa složenošću administrativnih procedura, dok 87% izražava poteškoće sa snalaženjem kroz brzo promjenjivo zakonodavstvo.
- Programi za digitalnu transformaciju, koji nude poreske olakšice za kvalifikovane troškove MSP-ova u oblastima zelene i digitalne transformacije.
Finska – Fokus stavlja na podsticanje inovacija i zelenu tranziciju:
- Obimno finansiranje istraživačkih, razvojnih i inovacionih (RDI) projekata koji doprinose zelenoj tranziciji.
- Implementacija “Nordijskog modela usluga zapošljavanja” za rešavanje nedostatka radne snage, prilagođenog individualnim potrebama.
- Promovisanje međunarodne trgovine i prekogranične digitalizacije za MSP-a.
Irska – Prioritizuje smanjenje regulatornih prepreka i unapređenje digitalne i zelene tranzicije:
- Uvođenje MSP testa (SME test) za pojednostavljenje regulatornih procesa. Test za MSP osmišljen je kako bi pomogao regulatornim organima da identifikuju i uklone sve regulatorne prepreke koje mogu sprječavati MSP-a da započnu, osnuju ili razviju svoje poslovanje.
- Programi poput “Fonda za digitalnu transformaciju” za podršku usvajanju savremenih tehnologija.
Portugal – Naglašava digitalnu transformaciju i poslovne inovacije:
- Osnivanje Banco Português de Fomento za podršku kapitalizaciji i investicijama, omogućavajući MSP-ima ulaganje u zelene projekte.
- Poboljšanje digitalizacije malih i srednjih preduzeća (MSP) kroz razne inicijative poput internacionalizacije putem online-trgovine, mentorstva za digitalnu tranziciju i vaučera za startapove. Osim toga, mjere podrške podrazumijevaju i podršku za inkubator preduzeća i akceleratore startapova.

Izazovi u sprovođenju
Uprkos napretku, države se suočavaju sa preprekama u realizaciji mjera podrške MSP-ima:
Kompleksan dizajn programa podrške: Previše složene procedure odvraćaju MSP-a od učešća u programima, kao što se moglo primjetiti kod digitalnih grantova u Grčkoj. Dizajniranje mjera koje specifično odgovaraju potrebama jasno definisane ciljne grupe obezbjeđuje veće učešće i koristi za učesnike. Efikasna komunikacija, pojednostavljene administrativne procedure i pravovremena implementacija takođe su identifikovani kao ključni faktori uspjeha ovakvih programa.
Ograničena svijest: Mnoga MSP-a nisu svjesni dostupnih mjera podrške, što naglašava potrebu za snažnim promotivnim kampanjama. Široka distribucija, podržana efikasnom promotivnom kampanjom, pokazala se kao ključna mjera u stvaranju svijesti i generisanju interesovanja kod velikog broja MSP-a.
Ograničenja u finansiranju: Nedovoljni resursi mogu ograničiti obim i dostupnost inicijativa.
Koordinacija zainteresovanih strana: Loša saradnja između državnih tijela, privatnog sektora i MSP-a može ometati efikasnost programa. Kvalitetna koordinacija između različitih institucionalnih programa osigurava da se potrebe MSP-a za održivim rastom i inovacijama zadovolje na više nivoa.
Zaključci i preporuke
- Ciljane mjere: Prilagođavanje podrške specifičnim potrebama MSP-a obezbjeđuje veće učešće i uticaj.
- Pojednostavljeni procesi: Pojednostavljenje administrativnih procedura i unapređenje dostupnosti informacija su ključni aspekt.
- Strategijska komunikacija: Efikasne kampanje podizanja svijesti pozitivno utiču na učešće.
- Kontinuirano prilagođavanje programa: Procjena uticaja usaglašenih mjera osigurava usklađenost sa potrebama MSP-a.
Nacionalne inicijative za digitalizaciju i održivost MSP-a su ključne za postizanje pametnog i održivog rasta. Učenjem iz uspješnih implementacija mjera podrške i proaktivnim rješavanjem izazova, institucije mogu podržati MSP-a u prilagođavanju na digitalnu i zelenu eru poslovanja, podstičući ekonomsku otpornost i inovacije.
Izvor: Evropska Komisija
Podijelite svoje mišljenje u komentarima!
U slučaju da Vam treba pomoć u prevazilaženju prepreka digitalne transformacije, tu smo za Vas: team@sc-econsult.com